logotype

Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές-Αυτισμός

Οι Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές (ΔΑΔ) είναι μια ομάδα διαταραχών που τα κύρια χαρακτηριστικά τους είναι η δυσκολία στις κοινωνικές δεξιότητες και την επικοινωνία και οι επαναλαμβανόμενες στερεότυπες συμπεριφορές. Οι ΔΑΔ είναι οι παρακάτω διαταραχές:

  • Αυτισμός
  • Σύνδρομο Asperger’s
  • Σύνδρομο Rett’s
  • Παιδική Εκφυλιστική διαταραχή (Childhood disintegrative disorder)

Κάποια άτομα δεν επικοινωνούν, δεν μιλούν καθόλου και χρειάζονται υποστήριξη και επίβλεψη για όλη τους τη ζωή. Άλλοι αναπτύσσουν καλή ομιλία, αλλά δυσκολεύονται πολύ στις κοινωνικές σχέσεις. Τέλος, υπάρχουν άνθρωποι που ζουν φυσιολογικά χωρίς να έχουν λάβει διάγνωση αυτισμού (ή άλλης ΔΑΔ) και χωρίς να συνειδητοποιούν πως κάποια από τα βιώματά τους σχετίζονται με αυτήν την διαταραχή. Οι δυσκολίες πάντως, θα συνοδεύουν το άτομο που έχει διαγνωστεί με ΔΑΔ σε όλη του τη ζωή.

Οι διαφορετικές αυτές διαταραχές δηλαδή, αν και μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά, έχουν και αρκετές διαφορές. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι το σύνδρομο Asperger's είναι μία ιδιαίτερα ελαφριά μορφή Αυτισμού, η οποία επηρεάζει κυρίως την κοινωνική ζωή του ατόμου, και μάλιστα σε μεγαλύτερες ηλικίες (δημοτικό-εφηβεία). Αντίθετα, ο Αυτισμός (ο οποίος συνήθως εμφανίζεται πριν τα 3) επηρεάζει σημαντικά την εξελικτική πορεία του παιδιού από την προνηπιακή ηλικία. Τα σύνδρομα Rett's και Εκφυλισμού είναι εξαιρετικά σπάνια, συνοδεύονται πάντα από εγκεφαλικές ανωμαλίες και ευρήματα και έπονται πάντα μίας περιόδου φυσιολογικής ανάπτυξης του παιδιού (5-30 μήνες για το Rett's και τουλάχιστον 2 χρόνια για τον Εκφυλισμό).

Αυτισμός

Ο Αυτισμός είναι μια Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή που χαρακτηρίζεται από μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία καθώς και περιορισμένη επαναλαμβανόμενη και στερεοτυπική συμπεριφορά. Εμφανίζεται 3 με 4 φορές συχνότερα στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια. Τα αίτια του αυτισμού μέχρι σήμερα παραμένουν άγνωστα ενώ ενοχοποιούνται γενετικοί, περιβαλλοντικοί και κληρονομικοί παράγοντες.

Ποια είναι τα πρώιμα σημάδια του αυτισμού

Οι γονείς συνήθως παρατηρούν σημάδια στα δύο πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού τους. Παρόλο που μια αξιόπιστη διάγνωση του αυτισμού είναι δύσκολο να γίνει πριν την ηλικία των 3 ετών, έρευνες έχουν δείξει πως ακόμα και στην ηλικία των 6 μηνών-1 έτους, υπάρχουν κάποια σημάδια συμπεριφοράς που προμηνύουν ότι ένα παιδί μπορεί αργότερα να εμφανίσει αυτισμό. Τα σημάδια αυτά είναι:

  • απουσία χαμόγελου σε ανταπόκριση χαμόγελου από άλλους
  • μη ανταπόκριση στο άκουσμα του ονόματός του
  • μειωμένο επίπεδο δραστηριότητας στην ηλικία των 6 μηνών που ακολουθείται από υπερβολική ερεθιστικότητα
  • τάση εστίασης της προσοχής σε ορισμένα αντικείμενα
  • απουσία εκφράσεων στο πρόσωπο όταν το παιδί πλησιάζει στην ηλικία των 12 μηνών
  • στην ηλικία του 1 έτους το παιδί παρουσιάζει δυσκολίες επικοινωνίας, έκφρασης και γλώσσας
  • χαμηλό επίπεδο έκφρασης και κατανόησης, λιγότερες χειρονομίες

Αργότερα, ένα παιδί μπορεί να δείχνει:

  • Αδυναμία να αναπτύξει σχέσεις με συνομηλίκους. Προτίμηση στα μοναχικά παιχνίδια. Έλλειψη ενδιαφέροντος για φιλίες (σε μικρότερα παιδιά) ή ύπαρξη ενδιαφέροντος αλλά χωρίς να ακολουθούνται οι κοινωνικοί κανόνες επικοινωνίας (σε μεγαλύτερα παιδιά).
  • Δυσκολία ή έλλειψη αυθόρμητου ενδιαφέροντος να μοιραστεί τη χαρά του ή τα ενδιαφέροντά του.
  • Δύσκολη επικοινωνία": π.χ. αδυνατεί να αρχίσει μία συζήτηση, επαναλαμβάνει συνεχώς, δεν έχει σωστή "μελωδικότητα" η φωνή του, κάνει παιδικά γραμματικά λάθη, καθυστερεί να καταλάβει, αδυνατεί να συνδυάσει λέξεις-κινήσεις, να καταλάβει το χιούμορ.
  • Αδυναμία να παίξει συμβολικά παιχνίδια (π.χ. να κάνει ότι ταΐζει μία κούκλα).
  • Επαναλαμβανόμενες, στερεοτυπικές σωματικές κινήσεις ή συμπεριφορές (π.χ. κούνημα μπρος-πίσω).
  • Υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα, αυτοτραυματισμούς, επιθετικότητα, κρίσεις με φωνές και κλάματα.
  • Υπερ- ή Υπο-ευαισθησία σε αισθητηριακά ερεθίσματα (π.χ. σε μάλλινα ρούχα).
  • Προβλήματα στο φαγητό και τον ύπνο.
  • Ανωμαλίες στην διάθεση και προσκόλληση σε πρόσωπα (π.χ. στη μαμά).

Υπάρχει θεραπεία;

Ο αυτισμός δεν θεραπεύεται, όμως όλα τα άτομα με αυτισμό μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά με την κατάλληλη θεραπευτική και αντιμετώπιση. Τα προγράμματα παρέμβασης οργανώνονται από εξειδικευμένους θεραπευτές (λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ψυχολόγους και άλλους ειδικούς). Πολύ σημαντικό ρόλο στην θεραπευτική αντιμετώπιση παίζει η οικογένεια του ατόμου. Για να πετύχουν οι γονείς σαν συνθεραπευτές, πρέπει να συμβαδίζουν με τις υποδείξεις και τις προσπάθειες των ειδικών . Με έγκαιρη εξατομικευμένη συστηματική παρέμβαση τα άτομα με αυτισμό μπορούν να μάθουν να λειτουργούν στο σπίτι και στην κοινότητα. Κάποια μπορούν να μάθουν να ζουν μια σχεδόν φυσιολογική ζωή.